Menu

Life

ไขโจทย์สุขภาวะเมืองสุขุมวิทใต้ : ย่านอยู่ดีเริ่มต้นจากพื้นที่ใกล้บ้าน

26/03/2026

พื้นที่เมืองมีบทบาทสำคัญในการกำหนดว่าเราจะอยู่อย่างไร กินอย่างไร เดินทางอย่างไร ทำงานอย่างไร หรือใช้ชีวิตอย่างไร สภาพแวดล้อมเมืองจึงส่งผลต่อพฤติกรรมการใช้ชีวิตของคนเมือง ดังนั้น “การสร้างเสริมสุขภาวะที่ดี จึงต้องเริ่มต้นจากพื้นที่เมือง” จากการศึกษาและพัฒนากรอบแนวคิดย่านอยู่ดี จึงมองเมืองในฐานะสภาพแวดล้อมที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการใช้ชีวิตและส่งเสริมสุขภาวะ ใน 3 ระดับที่เชื่อมโยงกัน ตั้งแต่ระดับเมือง ย่าน และบุคคล ที่ผสาน “การออกแบบพื้นที่” เข้ากับ “การปรับพฤติกรรม” ผ่านกรอบแนวคิด 3P ได้แก่ (1) Place เปลี่ยนกายภาพเมืองให้น่าอยู่ (2) People เปลี่ยนพฤติกรรม ด้วยการมีกิจกรรมและการมีส่วนร่วม (3) Promotion เปลี่ยนทัศนคติ   ดังนั้น การสร้างสุขภาวะไม่ควรจำกัดอยู่เพียงในระดับเมืองใหญ่ แต่ต้องเริ่มจาก พื้นที่ใกล้บ้านในระดับย่าน ที่ผู้คนสามารถเข้าถึงบริการต่างๆและใช้ชีวิตได้ในทุกวัน ผ่านการออกแบบย่านให้น่าอยู่และเอื้อต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ขณะเดียวกัน ต้องมุ่งส่งเสริมการเปลี่ยนแปลงในระดับพฤติกรรมของบุคคล ด้วยหลัก เวชศาสตร์วิถีชีวิต (Lifestyle Medicine) 6 ด้าน ได้แก่ การมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม การมีกิจกรรมทางกาย การหลีกเลี่ยงความเสี่ยง การรับประทานอาหารที่ดี การบริหารจัดการความเครียด และการนอนอย่างมีคุณภาพ […]

ปลดล็อคประเทศไทย สู่สังคมเมืองสูงวัยอย่างมีสุขภาวะ

19/03/2026

ประเทศไทยกำปลดล็อคประเทศไทย สู่สังคมเมืองสูงวัยอย่างมีสุขภาวะลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างรวดเร็ว การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างประชากรไม่เพียงเป็นประเด็นด้านประชากรศาสตร์เท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบต่อระบบสุขภาพ เศรษฐกิจ โครงสร้างเมือง ตลอดจนวิถีชีวิตของผู้คนในสังคมโดยรวม ในวันนี้ The Urbanis พาทุกท่านถอดบทเรียนการพัฒนาเมืองเพื่อรองรับคนทุกกลุ่มจากเวทีเสวนาที่รวบรวมผู้เชี่ยวชาญจากหลากหลายสาขา ทั้งด้านการแพทย์ นโยบายสาธารณะ การบริหารเมือง และการวางผังเมือง ได้สะท้อนภาพความท้าทายของสังคมสูงวัยในประเทศไทย พร้อมเสนอแนวคิดและแนวทางการปรับตัวของเมืองและสังคม เพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีคุณค่าและมีสุขภาวะที่ดี สถานการณ์สุขภาวะผู้สูงวัยไทย: ความท้าทายของโครงสร้างประชากรใหม่ ศ.นพ.วีรศักดิ์ เมืองไพศาล ได้ชี้ให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงสำคัญของสังคมไทยที่กำลังเผชิญกับ อัตราการเกิดที่ลดลงและสัดส่วนผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้โครงสร้างประชากรของประเทศเปลี่ยนไปอย่างมีนัยสำคัญ หนึ่งในผลกระทบสำคัญคือ ความท้าทายของระบบผู้ดูแล (Caregiver System) โดยเฉพาะในสังคมเมืองที่ครัวเรือนมีขนาดเล็กลง คนวัยทำงานต้องใช้เวลาอยู่นอกบ้านมากขึ้น ทำให้บทบาทของการดูแลผู้สูงอายุภายในครอบครัวลดลง และมีแนวโน้มต้องพึ่งพาระบบการดูแลแบบทางการมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นบริการผู้ดูแลหรือสถานดูแลผู้สูงอายุ ขณะที่ในชนบท ครอบครัวยังคงมีศักยภาพในการดูแลกันมากกว่า เนื่องจากโครงสร้างครอบครัวที่ยังคงใกล้ชิด และรูปแบบการประกอบอาชีพที่ไม่ได้ห่างไกลจากบ้านมากนัก อย่างไรก็ตาม ความเข้มแข็งของระบบดูแลในชุมชนไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเป็นเมืองหรือชนบทเพียงอย่างเดียว แต่ยังสัมพันธ์กับ บริบททางสังคม เศรษฐกิจ และทรัพยากรในพื้นที่ นอกจากนี้ ในมิติสุขภาพ ผู้สูงอายุไทยต้องเผชิญความท้าทายหลายด้าน เช่น ภาวะเสื่อมถอยของสมรรถภาพร่างกายการเพิ่มขึ้นของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) หรือ ปัญหาสุขภาพจิตและภาวะโดดเดี่ยว เป็นต้น นโยบายสุขภาพจำนวนมากในปัจจุบันยังมุ่งเน้นไปที่ผู้สูงอายุที่มีภาวะเปราะบาง ซึ่งอยู่ใน […]

สุขภาพดีเริ่มต้นจากพื้นที่เมือง

27/02/2026

เมืองคือระบบนิเวศที่สามารถสร้างหรือทำลายสุขภาพได้ในระดับที่เทียบเท่ากัน ‘สุขภาพที่ดี’ คือผลลัพธ์ที่สามารถร่วมกันสร้างได้ผ่านความสัมพันธ์ในสภาพแวดล้อมที่เราอาศัยอยู่ ไม่ว่าจะเป็นระบบสังคม เศรษฐกิจ หรือกายภาพ  การศึกษาว่าด้วยความสัมพันธ์และปฏิสัมพันธ์ รวมไปถึงผลลัพธ์ระหว่างพื้นที่และผู้คนต่างมีความซับซ้อนและขอบเขตที่กว้างขวาง และหากเรายึด ‘พื้นที่’ เป็นตัวตั้ง แต่ละศาสตร์ก็มีมุมมองต่อระเบียบวิธีการทำความเข้าใจที่แตกต่างกันออกไป เช่น สาขามานุษยวิทยาและสังคมวิทยา ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับพื้นที่เกิดขึ้นเมื่อมนุษย์เริ่มนิยามและให้ความหมายต่อพื้นที่นั้น ๆ ในทางกลับกัน พื้นที่มักถูกมองว่า เป็นผลผลิตและกลไกที่สะท้อนความสัมพันธ์และโครงสร้างทางสังคม  มุมมองด้านภูมิศาสตร์มุ่งทำความเข้าใจความสัมพันธ์สองทางระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ ทั้งในฐานะปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการดำรงชีวิตและผลกระทบที่มนุษย์สร้างกลับคืนสู่สิ่งแวดล้อม มุมมองด้านสถาปัตยกรรมและผังเมืองให้ความสำคัญกับการออกแบบและจัดสรรพื้นที่ให้ตอบสนองต่อคุณภาพชีวิตของมนุษย์ ในขณะที่ระบาดวิทยามองว่า พื้นที่คือปัจจัยพื้นฐานที่สามารถกำหนดรูปแบบ สาเหตุของโรค รวมถึงปัญหาสุขภาพ  เมืองในฐานะพื้นที่สุขภาพ  ความหลากหลายของมุมมองข้างต้นสะท้อนให้เห็นว่า ศาสตร์แต่ละศาสตร์ยอมรับว่ามนุษย์และพื้นที่ไม่ได้แยกขาดออกจากกัน แต่มีปฏิสัมพันธ์ต่อกันอย่างซับซ้อนและต่อเนื่อง ดังนั้น พื้นที่ที่เรียกว่า ‘เมือง’ จึงเป็นพื้นที่ที่มีอิทธิพลโดยตรงต่อสุขภาวะของผู้อยู่อาศัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อผู้อยู่อาศัยเหล่านั้นเริ่มแก่ตัวลง เมืองเป็นหนึ่งในพื้นที่อยู่อาศัยหลักของมุนษย์มาตั้งแต่อดีต โดยเฉพาะอย่างยิ่งในศตวรรษที่ 20 และ 21 ที่กิจกรรมความเป็นเมืองทวีความเข้มข้นมากขึ้นเพื่อการตอบรับกิจกรรมการผลิตในภาคอุตสาหกรรม ก่อนที่กิจกรรมของภาคบริการจะเริ่มก้าวเข้ามามีบทบาทในเวลาต่อมา สะท้อนให้เห็นว่า ความเป็นเมืองมีแนวโน้มขยายตัวพร้อมกับการย้ายถิ่นเข้ามาของประชากรอย่างต่อเนื่อง  ปัจจุบัน เราเชื่อว่าประชากรส่วนใหญ่ทั้งในประเทศพัฒนาแล้วและประเทศกำลังพัฒนาล้วนเป็นประชากรเมือง หรืออย่างน้อยก็มีรูปแบบวิถีชีวิตแบบ ‘มนุษย์เมือง’ ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากการขยายตัวของระบอบความเป็นเมือง แรงดึงดูดจากโอกาสทางเศรษฐกิจและการจ้างงาน บริการพื้นฐาน และสิ่งอำนวยความสะดวกที่เข้าถึงได้ง่ายกว่า  ปัจจัยพื้นฐานด้านการศึกษา ระบบบริการสุขภาพ หรือสาธารณูปโภคที่สำคัญต่อการดำรงชีวิต […]

ไขโจทย์สุขภาวะเมืองลำพูน: เมื่อสุขภาวะที่ดีเริ่มได้จากย่านที่อยู่ดี

13/02/2026

เมืองลำพูน “เมืองเก่าที่ยังคงมีชีวิต” โดดเด่นด้วยเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม  ประวัติศาสตร์ และภูมิสถาปัตยกรรมที่ยังคงสะท้อนเสน่ห์ของล้านนาไว้ เมืองแห่งนี้ยังคงแสดงให้เห็นถึงการอยู่ร่วมกันระหว่างชุมชนดั้งเดิมและชุมชนใหม่อย่างกลมกลืน พร้อมด้วยศักยภาพด้านเศรษฐกิจ สังคม และโครงสร้างพื้นฐาน ระบบสาธารณูปโภค พื้นที่สีเขียว และเครือข่ายชุมชนที่เข้มแข็ง นอกจากนี้ เมืองยังมีนโยบายและแผนพัฒนาที่มุ่งยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างต่อเนื่อง ด้วยศักยภาพเหล่านี้ เมืองลำพูนจึงไม่ใช่เพียงเมืองเก่าที่อนุรักษ์อดีตไว้ แต่เป็นเมืองที่พร้อมต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมสู่การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะของผู้คนในทุกมิติ เมืองลำพูนจึงมีความพร้อมในการขับเคลื่อนสู่การเป็น “ย่านอยู่ดี” ที่สนับสนุนให้ผู้คนสามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ และมีสุขภาวะที่ดีในวงกว้าง ในบทความนี้  The Urbanis จะพาทุกท่านมาทำความรู้จัก “เมืองลำพูน” ผ่านการสำรวจสภาพแวดล้อมเมือง ทุนทางวัฒนธรรม พฤติกรรมและสุขภาวะคนเมืองลำพูน ที่สะท้อนโอกาสและความท้าทายในการขับเคลื่อนลำพูนไปสู่ย่านอยู่ดี “ย่านอยู่ดี” ขับเคลื่อนสุขภาวะเมืองลำพูน พื้นที่เมืองมีบทบาทสำคัญในการกำหนดการใช้ชีวิตของคนเมือง สภาพแวดล้อมเมืองย่อมส่งผลต่อพฤติกรรมการใช้ชีวิตของคนเมือง ดังนั้น การเสริมสร้างสุขภาวะที่ดีจึงต้องเริ่มต้นจากพื้นที่เมืองที่ดี จากการศึกษาและพัฒนากรอบแนวคิด “ย่านอยู่ดี” ประกอบด้วย (1) Place การเปลี่ยนกายภาพด้วยการออกแบบพัฒนาพื้นที่เมือง (2) People การเปลี่ยนพฤติกรรมด้วยการสร้างการมีส่วนร่วมและกิจกรรม และ (3) Promotion การเปลี่ยนทัศนคติด้วยการมองว่าเมืองในฐานะของสภาพแวดล้อมที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการใช้ชีวิต ซึ่งมีผลกระทบต่อพื้นที่ 3 ระดับ ตั้งแต่ระดับเมือง ย่าน และระดับบุคคล […]

ไขโจทย์สุขภาวะเมืองร้อยเอ็ด: รากฐานสู่การสร้างย่านอยู่ดี

10/02/2026

“ร้อยเอ็ด” เมืองแห่งอีสานตอนกลางที่ยังคงไว้ซึ่งอัตลักษณ์และมนต์ขลัง อันสะท้อนอยู่ในร่องรอยของวัฒนธรรมเมืองและความวิจิตรแห่งอาภรณ์สาเกต เมืองร้อยเอ็ดนั้นมีจังหวะชีวิตที่ไม่เร่งรีบแต่กลับเปี่ยมด้วยพลัง และองค์ประกอบในการขับเคลื่อนเมืองให้เป็น “ย่านอยู่ดี” ด้วยความเป็นผู้นำและต้นทุนศักยภาพเชิงพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นสภาพแวดล้อมที่สามารถเดินได้ และกำลังจะเดินดี หรือพื้นที่สีเขียวที่ครอบคลุม และรอคอยการพัฒนา เหล่านี้เป็นพื้นฐานของการสร้างความอยู่ดีเพื่อวิถีชีวิตสุขภาวะของผู้คน กระนั้นเมืองร้อยเอ็ดเองกำลังเผชิญกับความท้าทายใหม่อันเป็นแนวโน้มสำคัญของทุกเมืองในโลก นั่นคือการเข้าสู่สังคมสูงวัย ที่มักพ่วงมากับโรคเสื่อมตามอายุ และโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ดังนั้นการพัฒนาสภาพแวดล้อมเมืองให้อยู่ดี และมีสุขภาวะจึงถือเป็นการเตรียมความพร้อมต่อความท้าทายสำคัญดังกล่าว The Urbanis จึงต้องการชวนผู้อ่านมาสำรวจสภาพแวดล้อมอันเป็นทั้งต้นทุนและโอกาสของ “เมืองร้อยเอ็ด” ในการยกระดับสุขภาวะที่สอดคล้องไปกับจังหวะวิถีชีวิตของผู้คนในย่าน “ย่านอยู่ดี” ขับเคลื่อนสุขภาวะเมืองร้อยเอ็ด การพัฒนาพื้นที่สุขภาวะ ถือเป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพในการปรับเปลี่ยนสภาพแวดล้อมทางกายภาพ เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่เอื้อต่อการมีสุขภาพที่ดี แต่ด้วยวิถีชีวิตชาวเมืองที่เร่งรีบ ความเครียดสูง และปัญหาการขาดแคลนหรือความยากลำบากในการเข้าถึงพื้นที่สาธารณะขนาดใหญ่ ส่งผลให้หลายเมืองทั่วโลกหันมาให้ความสำคัญกับการสร้างพื้นที่สุขภาวะในระดับย่านหรือละแวกบ้าน ซึ่งทุกคนสามารถเข้าถึงได้อย่างสะดวกและเท่าเทียมยิ่งขึ้น เป็นการสนับสนุนให้เกิดกิจกรรมทางกายในชีวิตประจำวัน ลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง และส่งเสริมให้ชาวเมืองมีสุขภาพกายใจที่ดี ตลอดจนยกระดับคุณภาพชีวิตให้ดียิ่งขึ้น ดังนั้น การมุ่งพัฒนาพื้นที่สุขภาวะในระดับย่านหรือละแวกบ้าน ถูกขับเคลื่อนบนรากฐานของการปรับปรุงและพัฒนาสภาพแวดล้อมเมืองที่เป็นมิตรต่อสุขภาวะ ไม่ว่าจะเป็นทางเท้าที่เดินได้ดี พื้นที่สีเขียวที่เข้าถึงได้ และบริการสุขภาพใกล้บ้าน รวมถึงสนับสนุนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมระดับบุคคล ตามหลักเวชศาสตร์วิถีชีวิต (Lifestyle medicine) โดยมี 6 เสาหลักที่สำคัญ ได้แก่ การกินอาหารที่ดี การมีกิจกรรมทางกาย การนอนหลับที่เพียงพอ […]

เมื่อประสบการณ์ตกรถ กลายมาเป็นไอเดียพัฒนาขนส่งสาธารณะ กับ ‘อินทัช มาศวงษ์ปกรณ์’ ผู้ก่อตั้ง ViaBus

12/06/2023

คุณเคยใช้เวลารอรถเมล์นานที่สุดกี่ชั่วโมง? ไม่แปลกหากจะใช้คําว่า ‘ชั่วโมง’ เพราะใครเดินทางโดยรถเมล์เป็นประจําคงรู้ซึ้งถึงการรอแสนเนิ่นนาน โดยเฉพาะการรอแบบไม่รู้ว่าเมื่อไรจะมา ที่อาจทําให้ผู้ใช้รถเมล์ตกอยู่ในสถานการณ์ต้องตัดสินใจเลือกระหว่าง ยอมแพ้เปลี่ยนไปใช้ขนส่งสาธารณะอื่น หรือปักหลักรอจนถึงที่สุดดี แม้ปัจจุบันกรุงเทพฯ จะมีทางเลือกในการเดินทางเพิ่มมากขึ้นกว่าในอดีต แต่รถเมล์ยังคงเป็นขนส่งสาธารณะพื้นฐานที่มีผู้ใช้ราว 5 แสนคนต่อวัน ปัญหารถเมล์มาช้าจึงกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้คนจํานวนมาก และเกี่ยวเนื่องกับปัญหาจราจรติดขัดที่แก้ไม่ได้อย่างยากลําบาก ซึ่งถ้าหากจะมีวิธีไหนสามารถช่วยได้ การรู้พิกัดรถเมล์อาจทําให้ทุกคนสามารถวางแผนการเดินทางได้สะดวกขึ้น แนวคิดนี้เป็นที่มาของ ‘ViaBus’ แอปพลิเคชันนําทางและติดตามระบบขนส่งสาธารณะแบบเรียลไทม์รายแรกของไทย ที่เพิ่งได้รับรางวัล Forbes 30 under 30 Asia-2021 จากนิตยสารฟอร์บ (Forbes) โดยมีจุดเริ่มต้นจากกลุ่มเพื่อน 3 คน ที่ลุกขึ้นมาตั้งคําถามว่าพวกเขาจะใช้ความรู้ของตัวเองพัฒนาการใช้ขนส่งสาธารณะอย่างไรได้บ้าง วันนี้ The Urbanis ชวน ‘อินทัช มาศวงษ์ปกรณ์’ ประธานกรรมการบริหารและผู้ร่วมก่อตั้งแอปพลิเคชัน ViaBus มาพูดคุยถึงประสบการณ์เปลี่ยนความเจ็บใจในการตกรถเมล์มาเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยให้ผู้ใช้บริการขนส่งสาธารณะรอรถอย่างมีความหวัง และเมื่อ Open data และเทคโนโลยีเป็นเทรนด์หนึ่งในการพัฒนาเมืองของโลก อินทัชที่คลุกคลีอยู่ในแวดวงนี้มีมุมมองอย่างไร เป็นไปได้ไหมที่ทุกคนในฐานะผู้ใช้เทคโนโลยีจะร่วมขับเคลื่อนเมืองไปพร้อมกัน ประสบการณ์ตกรถ จุดประกายแนวคิด ขณะยังเป็นนักศึกษาคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อินทัชเจอประสบการณ์ตกรถเมล์ที่ให้บริการรอบมหาวิทยาลัยตั้งแต่วันแรกของการเรียน แต่นั่นกลับเป็นแรงผลักดันให้เขาชวนเพื่อนอีกสองคน คือ ธนัทเศรษฐ์ […]

‘ยังธน’ กลุ่มคนรุ่นใหม่ที่หยิบความสนุกลุกมาพัฒนาเมือง

20/02/2023

ภาพประกอบ: ยังธน คนธรรมดาอย่างเราจะทําอะไรเพื่อเมืองได้บ้าง? เชื่อว่าในช่วงเวลาที่ประเทศและบ้านเมืองเต็มไปด้วยปัญหาหลากหลายด้าน รอให้รัฐเข้ามาแก้ไข แต่เท่าไหร่ก็เหมือนว่าปัญหานั้นจะไม่ได้รับการมองเห็น หรือหยิบยกมาเป็นประเด็นสําคัญสักที จึงไม่แปลกหากคนที่รอมานานจะอยากลุกขึ้นมาแก้ไขด้วยตัวเอง หนึ่งในนั้นคือ ‘ยังธน’ การรวมกลุ่มกันของคนจากต่างสาขาอาชีพที่มีความสนใจในเรื่องเมืองและเห็นตรงกันว่าจะไม่ทนอีกต่อไป เกิดเป็นเสมือนแพลตฟอร์มที่เปิดโอกาสให้พลเมืองผู้เป็น active citizen ได้เข้ามาร่วมพัฒนาพื้นที่ชุมชนของตัวเองในมิติต่างๆ เพราะเชื่อในพลังของความคิดสร้างสรรค์และการลงมือทํา พวกเขาจึงเปลี่ยนเอาประเด็นทางสังคมที่ดูเข้าถึงยากมาปรับรูปโฉมใหม่ สื่อสารและสร้างการตระหนักรู้ ผ่านกิจกรรมสนุกๆ ที่คนในชุมชนสามารถเข้าไปมีส่วนร่วมได้จริง เช่น ยังธนคัพ ที่สื่อสารประเด็นเรื่องพื้นที่สาธารณะผ่านศึกลูกหนังระหว่างชุมชน และเกมท่องธน เกมออนไลน์กระตุ้นเศรษฐกิจในย่านบางกอกใหญ่ที่พวกเขากําลังพัฒนากันอยู่ กระบวนการทํางานเมืองให้ออกมาสนุกและสร้างการตระหนักรู้ให้คนในชุมชนได้จริง ต้องทําอย่างไร ตามไปคุยกับ จั่น-จิรทิพย์ เทวกุล แทน-แทนไท นามเสน บลู-รวิพล เส็นยีฮีม ฟิล์ม-ชญานนท์ เส็นยีฮีม และ ฮิน-ฐากูร ลีลาวาปะ ตัวแทนจากกลุ่มยังธน อะไรคือกระบวนการทํางานของยังธนที่ไม่ว่าจะในโปรเจกต์ไหนๆ เราก็ยึดวิธีการนี้มาเป็นหลักในการทํางาน แทน : น่าจะเป็นกระบวนการมีส่วนร่วม แสดงความคิดเห็น แชร์ไอเดียกัน ซึ่งไม่ใช่แค่ทีมยังธนกับคนในชุมชนนะ แต่ยังรวมถึงคนในทีมด้วยกันเองด้วย เพราะพอเรามีสมาชิกที่มาจากหลากหลายอาชีพ หลากหลายความสนใจ มันก็ต้องประนีประนอมกันในเรื่องของความแตกต่างทางด้านความคิดด้วย จั่น : ความหลากหลายของสมาชิกก็ทําให้เรามีองค์ความรู้อีกสารพัดเลยที่นํามาแชร์ […]

ผู้อยู่เบื้องหลังการขับเคลื่อนการพัฒนาชุมชนบนฐานความรู้ ย่านกะดีจีน-คลองสาน

03/02/2023

หลายๆ คนคงรู้จักย่านกะดีจีน-คลองสาน กันอยู่แล้ว ในฐานะย่านที่เป็นพื้นที่ประวัติศาสตร์ริมแม่น้ำเจ้าพระยามาอย่างยาวนาน วันนี้ The Urbanis จะพาทุกคนไปรู้จักย่านนี้ให้มากขึ้นผ่านมุมมองการพัฒนาชุมชนบนฐานความรู้ จากเหล่าผู้นำชุมชนและประชาชนในพื้นที่ เพื่อทำความเข้าใจวิถีชีวิตของชุมชนพื้นที่ริมน้ำที่เป็นย่านที่มีศักยภาพและรายล้อมไปด้วยต้นทุนทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ ที่สามารถมีองค์ความรู้ชุมชนเป็นของตนเอง จากการศึกษาของศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมือง พบว่า ย่านกะดีจีน-คลองสาน มีสาธารณูปโภคเพื่อการศึกษาและการเรียนรู้ครอบคลุมพื้นที่มากถึงประมาณร้อยละ 85 ของพื้นที่ย่าน (อ่านเพิ่มเติมได้ที่: รู้จักเมือง รู้จักย่านกะดีจีน-คลองสาน) สะท้อนให้เห็นถึง ศักยภาพของย่านกะดีจีน-คลองสาน ในการเป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ จากการมีแหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญาของเมือง มากไปกว่านั้นผู้คนที่อาศัยอยู่ในย่านนี้เองก็นำองค์ความรู้เหล่านั้นมาต่อยอดและพัฒนาศักยภาพของตนเอง พร้อมกับนำความรู้มาพัฒนาชุมชน ก่อนอื่นขอแนะนำ 3 ผู้นำชุมชนและ 1 ลูกบ้าน ที่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนและพัฒนาชุมชนย่านกะดีจีน-คลองสาน ผ่านองค์ความรู้และการประสานงานความร่วมมือ คุณปิ่น หรือ ปิ่นทอง วงษ์สกุล ประธานชุมชนกุฎีจีน ที่ทำหน้าที่นี้มากว่าเกือบ 10 ปี พี่ปิ่นเล่าว่าบทบาทหลักๆ ที่ตนรับผิดชอบคือคอยสอดส่องดูแลและแก้ไขปัญหาต่างๆ ให้กับคนในชุมชน รวมถึงคอยประสานงานกับลูกบ้าน ภาครัฐ รวมถึงภาคเอกชนที่เข้ามาในพื้นที่ด้วยเช่นกัน “การทำงานทุกขั้นตอนจะไม่สามารถเกิดขึ้นได้หากคนในชุมชนไม่ให้ความร่วมมือหรือจิตสำนึกเพื่อส่วนรวมที่รู้สึกถึงความเป็นเจ้าของในสิ่งที่เป็นสาธารณะในสิทธิที่จะดูแลและบำรุงรักษาร่วมกัน”  เช่นเดียวกับ เฮียเซี๊ยะ สัมฤทธิ์ เอื้อโชติ ประธานชุมชนสวนสมเด็จย่า ที่บอกเปรียบตนเองเสมือนเป็นสื่อกลางในการพัฒนา เพราะต้องคอยทำหน้าที่ประสานทุกฝ่าย ทุกหน่วยงานเข้าด้วยกัน และเฮียล้าน วรชัย วิลาสรมณ์ ประธานชุมชนวัดกัลยาณมิตรวรมหาวิหาร ที่มองบทบาทตนเองในฐานะประธานชุมชนไว้ว่า […]

คุยเรื่องการเปลี่ยนแปลงเมืองที่เริ่มจาก “ความร่วมมือของคนหลายกลุ่ม” กับ ตุลย์ ปิ่นแก้ว

24/01/2023

การเดินทางมาบรรจบกันระหว่างหลายสิ่งหลายอย่างในพื้นที่เขตเมืองอย่างกรุงเทพมหานคร ไม่ว่าจะเป็นผู้คน ข้าวของ สื่อ เงินทุน และความคิดต่างๆ อย่างหลากหลายรูปแบบนั้น มาพร้อมกับความแปลกใหม่ สร้างสรรค์ และน่าค้นหา แต่ในขณะเดียวกัน สิ่งต่างๆ เหล่านี้ ก็มักจะมาพร้อมกับความไม่ปลอดภัย และที่ผ่านมา ถึงแม้ว่าจะมีหลายภาคส่วนไม่ว่าจะเป็นประชาชนทั่วไป นักเรียน นักศึกษา นักวิชาการ ภาคธุรกิจ หน่วยงานรัฐ และองค์กรอิสระทั้งในและระหว่างประเทศ จะมาช่วยกันหาแนวทางในการแก้ไข แต่จนแล้วจนรอด ความไม่ปลอดภัยในเมืองก็ยังมีให้เห็นและถูกนำเสนอผ่านหน้าสื่ออยู่เสมอ ในเมื่อมีผู้คนและองค์กรจำนวนหนึ่ง ที่มาพร้อมกับความสามารถที่หลากหลาย และต้องการทำอะไรบางอย่างเพื่อสังคม แต่ยังไม่ทันได้รู้จักกันมากพอนั้น ด้วยเหตุนี้ “ตุลย์ ปิ่นแก้ว” ในฐานะผู้ก่อตั้ง และผู้อำนวยการด้านการวางแผนยุทธศาสตร์ของ SideKick จึงให้ความสนใจมาทำหน้าที่เป็น “คนตรงกลาง” ที่จะเข้ามาช่วยและอยู่เหลือหลังให้กับภาคส่วนต่างๆ SideKick กับบทบาทในฐานะ “คนตรงกลาง” “เราทำหน้าที่เหมือนเป็นคนตรงกลาง ที่คอยช่วยองค์กรเหล่านี้ ที่เขาเก่งเรื่องงานวิชาการอยู่แล้ว เก่งเรื่องงานภาคสนาม จะทำอย่างไรให้งานของเขาสื่อสารกับประชาชน แล้วก็สร้างการมีส่วนร่วมให้ง่ายขึ้น เข้าถึงคน อีกส่วนนึ่งก็คือการทำงานเรื่องของการวางแผนนโยบาย ช่วยในเรื่องของ ถ้าเราจะสื่อสารประเด็นทางสังคมไปสู่ผู้กำหนดนโยบาย จะทำอย่างไงให้สามารถเข้าใจได้ และเกิดการเปลี่ยนแปลงได้ อันนี้คือหน้าที่หลักของ SideKick” […]

เล่าประวัติศาสตร์อาหาร ผ่านรสชาติที่คุ้นเคย

18/01/2023

หากพูดถึงสถานที่ที่สามารถถ่ายทอดเรื่องราวประวัติศาสตร์เกี่ยวกับชุมชนกุฎีจีน หนึ่งในสถานที่ที่หลายคนต้องนึกถึง คือ “พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน” สถานที่ที่เก็บรวบรวมประวัติศาสตร์ของชุมชนชาวโปรตุเกสในประเทศไทย ก่อตั้งโดย “อาตอง” หรือ “คุณนาวินี พงศ์ไทย (ทรรทรานนท์)” หนึ่งในตระกูลที่มีเชื้อสายสืบทอดจากทหารโปรตุเกส หลานของคุณย่าเล็ก หรือ Avô – โว แปลว่าคุณย่าในภาษาโปรตุเกส ผู้เป็นเจ้าของเรือนแห่งนี้ ภายในพิพิธภัณฑ์จะมีการตกแต่งให้เหมือนสมัยรุ่นปู่ย่าตายายมากที่สุด และเต็มไปด้วยของใช้ ภาพความทรงจำ รวมไปถึง “อาหาร” ที่ทานกันมาตั้งแต่วัยเด็ก ราวกับว่าได้หลุดเข้าไปอยู่ในช่วงเวลาเหล่านั้น และวันนี้เราได้มีโอกาสมาทำความรู้จักกับ “อาตอง” เจ้าของพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ พร้อมพูดคุยถึงเรื่องราวอาหารโปรตุเกสในความทรงจำ และการทำพิพิธภัณฑ์ เพื่อส่งต่อความทรงจำผ่านเมนูอาหารพิเศษ และพื้นที่เรียนรู้ประวัติศาสตร์ชุมชน ความทรงจำอาหารของอาตอง ภาพจาก Love Kadeejeen-Khlongsan “แต่ก่อนคนกุฎีจีนจะทำอาหารโปรตุเกสได้แทบทุกบ้าน ทานเหมือนกันหมด หลังๆ เริ่มย้ายออกไป เด็กรุ่นใหม่ไม่ได้ทำ แต่ด้วยความที่เราทานกันมาตั้งแต่เด็ก เลยไม่อยากให้มันหายไป รสชาติโบราณเราจะคุ้นเคยกันดี จุดไหนที่รู้สึกยังไม่ใช่รสเดิม ก็จะปรุงให้เหมือนที่สุด อาหารที่ทำจะมีรสชาติไม่ต่างจากเดิม เพราะพยายามทำให้เหมือนเดิมที่สุด ถ้าคนที่ไม่เคยทานรสนี้ตั้งแต่เด็กก็จะทำออกมาไม่ได้รสที่ทานกันอยู่ เมื่อพูดถึงเรื่องของรสชาติ ทำไม่เหมือน ก็ไม่เป็นไร แต่การเล่าเรื่อง ประวัติศาสตร์ของอาหารก็จะเปลี่ยนไปด้วย […]

1 2 3 … 9