Life - The Urbanis by UDDC

ออกแบบย่านอยู่ดี สุขุมวิทใต้: เสียงจากชาวย่านสู่ผังยุทธศาสตร์การพัฒนาพื้นที่

June 17, 2026

จากบทความครั้งก่อน “ไขโจทย์สุขภาวะเมืองสุขุมวิทใต้: เมื่อสุขภาวะที่ดีเริ่มได้ที่ย่านอยู่ดี” The Urbanis ได้พาผู้อ่านทำความเข้าใจถึงสถานการณ์ความเป็นย่านอยู่ดีของสุขุมวิทใต้ ที่มีศักยภาพสูง แต่ยังไม่น่าอยู่ จากการขยายตัวของเมือง พร้อมกับโครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ รวมถึงโครงข่ายธุรกิจใหม่ ๆ ในทางกายภาพ และพฤติกรรมที่ใช้ชีวิตส่วนใหญ่อยู่ในบ้านและที่ทำงาน สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า แม้ย่านจะเต็มไปด้วยพื้นที่และกิจกรรม แต่เวลาคุณภาพสำหรับตัวเองมีอยู่อย่างจำกัด บทความนี้ The Urbanis จึงขอชวนผู้อ่านก้าวไปอีกขั้น สู่การสำรวจความต้องการที่แท้จริงของชาวสุขุมวิท ผ่านกระบวนการออกแบบอย่างมีส่วนร่วมที่เปิดพื้นที่ให้ทุกภาคส่วนได้สะท้อนทั้งศักยภาพ ปัญหา และความคาดหวังต่อย่านของตนเอง เสียงเหล่านี้ถูกนำมาต่อยอดเป็นข้อเสนอเชิงรูปธรรม และพัฒนาเป็นผังยุทธศาสตร์เพื่อขับเคลื่อน “ย่านอยู่ดี เมืองสุขุมวิทใต้” ไม่เพียงในมิติของการปรับปรุงพื้นที่ทางกายภาพเท่านั้น หากยังครอบคลุมถึงการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาวะ เพื่อให้การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นทั้งในระดับพื้นที่และวิถีชีวิตของผู้คนอย่างยั่งยืน จากความต้องการของชาวเมือง สู่ผังยุทธศาสตร์การพัฒนาพื้นที่ แนวคิดการพัฒนาพื้นที่ในผังยุทธศาสตร์การพัฒนาพื้นที่นี้มุ่งเน้นการสร้างย่านที่เชื่อมต่อได้ดีและน่าอยู่ ผ่านการบูรณาการโครงสร้างพื้นฐาน คุณภาพชีวิต และกิจกรรมทางเศรษฐกิจเข้าด้วยกัน ในด้านการเชื่อมต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านการเดินทาง ได้ออกแบบแกนการเชื่อมต่อการเดินทางเพื่อให้การสัญจรภายในย่านเป็นไปอย่างลื่นไหลและทั่วถึง แกนหลักของพื้นที่คือแนวรถไฟฟ้าและถนนสายสำคัญ เช่น ถนนสุขุมวิทและถนนศรีนครินทร์ ซึ่งทำหน้าที่เป็นกระดูกสันหลังของย่าน เชื่อมต่อกิจกรรมระดับเมืองเข้าด้วยกัน ขณะเดียวกันยังมีการวางแนวเส้นทางรองที่เชื่อมต่อแกนสีเขียวหรือสวนสาธารณะ เช่น สวนหลวง ร.9 เพื่อสนับสนุนการเดินเท้าและการใช้ชีวิตกลางแจ้ง นอกจากนี้ยังเสนอจุดเชื่อมต่อใหม่ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาจุดบอดด้านการเดินทาง โดยเฉพาะในซอยและชุมชนที่เข้าถึงถนนสายหลักได้ยาก ทำให้โครงข่ายการเดินทางมีความต่อเนื่องและเป็นธรรมมากขึ้น […]

ออกแบบย่านอยู่ดี เมืองลำพูน: ข้อเสนอเชิงพื้นที่และกิจกรรมเพื่อสุขภาวะ

June 10, 2026

เมืองกับการกำหนดวิถีชีวิตและสุขภาวะ พื้นที่เมืองมิได้เป็นเพียงฉากหลังของการดำรงชีวิต หากแต่เป็นโครงสร้างพื้นฐานที่กำหนดรูปแบบการอยู่อาศัย การบริโภค การเดินทาง การทำงาน และการใช้ชีวิตประจำวันของผู้คนอย่างลึกซึ้ง สภาพแวดล้อมทางกายภาพและสังคมของเมืองส่งอิทธิพลโดยตรงต่อพฤติกรรมสุขภาพของประชาชน ทั้งในมิติของสุขภาพกาย จิตใจ และสังคม ด้วยเหตุนี้ การสร้างเสริมสุขภาวะที่ยั่งยืนจึงไม่อาจจำกัดอยู่เพียงการดูแลรักษาทางการแพทย์ หากแต่ต้องเริ่มต้นจากการออกแบบและพัฒนาพื้นที่เมืองให้เอื้อต่อวิถีชีวิตที่ดี การพัฒนาเมืองในฐานะพื้นที่แห่งสุขภาวะจึงเป็นโจทย์สำคัญของการพัฒนาเมืองร่วมสมัย พัฒนาการแนวคิดเมืองเดินได้สู่การขับเคลื่อนย่านสุขภาวะ แนวคิดการพัฒนาเมืองเดินได้–เมืองเดินดีในประเทศไทยเริ่มต้นขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2558 จากความริเริ่มของการใช้เครื่องมือประเมินศักยภาพการเดินในเมืองผ่านดัชนีเมืองเดินได้และเมืองเดินดี กระบวนการดังกล่าวได้ต่อยอดจากการทดลองเชิงแนวคิดสู่การขยายผลในระดับพื้นที่ ครอบคลุม 36 เมืองใน 26 จังหวัด และคัดเลือกพื้นที่นำร่องจำนวน 10 ย่าน ก่อให้เกิดเครือข่ายความร่วมมือจากภาคส่วนต่าง ๆ มากกว่า 100 ภาคี การดำเนินงานดังกล่าวได้พัฒนาอย่างต่อเนื่องจนถึงปี พ.ศ. 2569 ภายใต้การจัดกิจกรรม “ไขโจทย์เมืองลำพูน เคลื่อนย่านให้อยู่ดี” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการขับเคลื่อนการพัฒนาย่านสุขภาวะในประเทศไทย โดยใช้กรณีศึกษาจากย่านพระโขนง–บางนา ย่านเมืองเก่าลำพูน และย่านเมืองเก่าร้อยเอ็ด เพื่อค้นหาคำตอบของการพัฒนาเมืองเดินได้ในยุคใหม่ โดยให้ความสำคัญกับประเด็นด้านสุขภาพ ความยืดหยุ่นของเมือง และการเข้าสู่สังคมสูงวัย เมืองลำพูนในฐานะพื้นที่ทดลองการพัฒนาเมืองสุขภาวะ เมืองลำพูนเป็นหนึ่งในพื้นที่ศึกษาสำคัญของศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมือง ที่มุ่งขับเคลื่อนให้เมืองทำหน้าที่เป็นกลไกในการส่งเสริมสุขภาวะของประชาชนผ่านพื้นที่และพฤติกรรมเมือง โดยใช้กรอบแนวคิด “ย่านอยู่ดี” ซึ่งประกอบด้วยสามองค์ประกอบหลัก ได้แก่ […]

สุข(ภาวะ)สร้างได้จากย่าน เมื่อกิจกรรมเล็ก ๆ กลายเป็นโครงสร้างของเมืองที่น่าอยู่

May 26, 2026

เมืองวันนี้ไม่ได้เป็นแค่ที่อยู่อาศัย แต่เป็นตัวกำหนดวิถีชีวิตและโอกาสในการมีสุขภาวะของผู้คน คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงเมืองจะเติบโตอย่างไร แต่คือเมืองแบบไหนที่จะทำให้ชีวิตดีขึ้นได้จริง เพราะสุขภาวะไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในระบบสาธารณสุข หากก่อตัวจากประสบการณ์เล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน ทั้งการใช้พื้นที่ การพบปะ และความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน ในมุมนี้ “ย่าน” จึงกลายเป็นจุดตั้งต้นสำคัญของการเปลี่ยนแปลง เพราะใกล้ตัวพอให้ผู้คนมีส่วนร่วม และเล็กพอให้ทดลองกิจกรรมเล็ก ๆ ที่สามารถเปลี่ยนพฤติกรรม สร้างความสัมพันธ์ และเติมความหมายให้การใช้ชีวิตในเมืองได้จริง The Urbanis ชวนสำรวจบทเรียนจากการขับเคลื่อน “ย่านอยู่ดีประเทศไทย” ผ่านกิจกรรมสุขสร้างย่านในพื้นที่จริง เพื่อค้นหาว่าอะไรคือปัจจัยที่ทำให้ผู้คนอยากออกมาใช้ชีวิต และเมืองจะออกแบบเงื่อนไขอย่างไรให้สุขภาวะเกิดขึ้นได้ในชีวิตประจำวันของทุกคน ใน 3 พื้นที่นำร่อง เมืองกับสุขภาวะไม่ใช่แค่เรื่องการรักษา ในช่วงเวลาที่โลกกำลังกลายเป็น “สังคมเมือง” อย่างเต็มตัว เมืองไม่ได้เป็นเพียงฉากหลังของการใช้ชีวิตอีกต่อไป แต่กลายเป็นตัวแปรสำคัญที่กำหนดว่าเราจะมีชีวิตแบบไหน ข้อมูลระดับโลกชี้ให้เห็นว่า ภายในปี 2050 ประชากรกว่า 2 ใน 3 ของโลกจะอาศัยอยู่ในเมือง คำถามจึงไม่ใช่แค่ว่า เมืองจะเติบโตอย่างไร แต่คือ เมืองแบบไหนกันแน่ที่ทำให้ชีวิตของผู้คนดีขึ้นจริง ที่ผ่านมา การพูดถึงสุขภาวะในเมืองมักถูกผูกไว้กับระบบสาธารณสุข โรงพยาบาล หรือการรักษาโรค ขณะที่ชีวิตประจำวัน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ผู้คนใช้เวลาอยู่มากที่สุด กลับถูกมองเป็นเรื่องรอง […]

ถอดรหัสนโยบาย เปลี่ยน “ย่าน” สู่ “เมืองสุขภาวะ” โอกาส ความท้าทาย และกลยุทธ์ที่ต้องออกแบบร่วมกัน

May 22, 2026

เมื่อ “สุขภาวะ” ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของสาธารณสุข แต่คือคุณภาพชีวิตที่ฝังอยู่ในทุกมิติของเมือง ตั้งแต่พื้นที่สาธารณะ การเดินทาง เศรษฐกิจ ไปจนถึงความสัมพันธ์ของผู้คน ดังนั้นคำถามสำคัญจึงไม่ใช่แค่ เรามีนโยบายอะไร แต่คือ เราจะทำให้นโยบายนั้นเกิดขึ้นจริงในพื้นที่ได้อย่างไร ในวันนี้ The Urbanis ชวนทุกท่านถอดบทเรียนเวทีเสวนาผู้บริหารเมืองภายใต้หัวข้อ “ถอดรหัสนโยบาย เปลี่ยนผ่านย่านสู่เมืองสุขภาวะ” ร่วมกันฉายภาพ “ช่องว่าง” ระหว่างนโยบายระดับชาติ กับการลงมือทำในระดับเมืองและชุมชน พร้อมทั้งชี้ให้เห็นกลไกที่จะพาเมืองไทยขยับเข้าใกล้คำว่า “ย่านอยู่ดี” มากยิ่งขึ้น นโยบายที่ดี ต้องเริ่มจาก “คน” ไม่ใช่ “แผน” คุณนิรมล ราศรี ผู้อำนวยการสำนักสร้างเสริมวิถีชีวิตสุขภาวะ สสส. ชี้ให้เห็นว่าการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาวะจำเป็นต้องยึด “คน” เป็นศูนย์กลาง โดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ ทำหน้าที่เป็นกลไกสนับสนุนที่เชื่อมโยงนโยบายจากส่วนกลางไปสู่การปฏิบัติจริงในพื้นที่ อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างของบริบทในแต่ละพื้นที่ทั้งในด้านสังคม เศรษฐกิจ และวิถีชีวิต ทำให้การดำเนินนโยบายต้องมีความยืดหยุ่น ไม่สามารถใช้แนวทางเดียวกันได้ทั้งหมด สสส. จึงมุ่งเน้นการสร้างต้นแบบในพื้นที่ ผ่านการเก็บข้อมูลจากชุมชนและพัฒนาเป็นฐานข้อมูลสำหรับการวิเคราะห์ร่วมกับภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง กระบวนการดังกล่าวนำไปสู่การออกแบบแนวทางพัฒนาที่สอดคล้องกับบริบทเฉพาะ และช่วยให้การขับเคลื่อนนโยบายเกิดผลอย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น โดยอาศัยความร่วมมือจากหลายภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคประชาชน […]

สานพลังสุขภาวะ ปรับย่าน เพื่อเปลี่ยนเมืองให้อยู่ดี

April 28, 2026

ในโลกเมืองสมัยใหม่ สุขภาวะไม่ได้ขึ้นอยู่กับวินัยส่วนบุคคลเพียงอย่างเดียว แต่ถูกกำหนดโดยโครงสร้างของเมืองที่มีผลต่อวิถีชีวิตในแต่ละวัน หากสภาพแวดล้อมไม่เอื้อ สุขภาวะที่ดีก็เกิดขึ้นได้ยาก เมืองจึงเป็น “ตัวแปรสำคัญ” ของคุณภาพชีวิต ในมุมนี้ แนวคิด “ย่านอยู่ดี” ของ ศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมือง (UDDC) เสนอให้เริ่มเปลี่ยนจากระดับย่านที่ใกล้ตัว ผ่านการพัฒนาพื้นที่ที่เดินได้ เข้าถึงได้ และเชื่อมโยงกิจกรรมในชีวิตประจำวัน พร้อมเปิดโอกาสให้ผู้คนมีส่วนร่วมในการออกแบบและขับเคลื่อนกิจกรรมของตนเอง เพื่อให้สุขภาวะเกิดขึ้นได้จริงทั้งในมิติร่างกาย จิตใจ และความสัมพันธ์ของคนในชุมชน The Urbanis ชวนมองการพัฒนาเมืองผ่านเลนส์ของ “ย่าน” ในฐานะพื้นที่ที่เชื่อมโยงโครงสร้างเมืองเข้ากับชีวิตประจำวันของผู้คนอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อสำรวจว่าโครงสร้างที่ดูเหมือนห่างไกลอย่างผังเมือง การคมนาคม หรือพื้นที่สาธารณะ จะสามารถเปลี่ยนเป็น “โอกาส” ในการสร้างสุขภาวะได้อย่างไร ผ่านการออกแบบที่เข้าใจพฤติกรรมและความต้องการของคนจริง ๆ ในพื้นที่ พร้อมตั้งคำถามกลับไปยังการพัฒนาเมืองในภาพใหญ่ ว่าเมืองแบบไหนกันแน่ที่ไม่ได้เพียงทำให้เราอยู่ได้ แต่ทำให้เราอยากออกมาใช้ชีวิต เชื่อมโยงกับผู้คน และรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของเมืองนั้นในทุก ๆ วัน “ย่านอยู่ดี” เมืองที่ออกแบบชีวิต ไม่ใช่แค่การอยู่อาศัย ในโลกเมืองสมัยใหม่ สุขภาพของผู้คนไม่ได้ขึ้นอยู่กับวินัยส่วนบุคคลเพียงแค่อย่างเดียว แต่มันถูกกำหนดด้วย “สภาพแวดล้อมของเมือง” อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เมืองไม่ใช่แค่สถานที่สำหรับอยู่อาศัย หากแต่เป็นพื้นที่ของการใช้ชีวิต การเดินทาง การทำงาน […]

ไขโจทย์สุขภาวะเมืองสุขุมวิทใต้ : ย่านอยู่ดีเริ่มต้นจากพื้นที่ใกล้บ้าน

March 26, 2026

พื้นที่เมืองมีบทบาทสำคัญในการกำหนดว่าเราจะอยู่อย่างไร กินอย่างไร เดินทางอย่างไร ทำงานอย่างไร หรือใช้ชีวิตอย่างไร สภาพแวดล้อมเมืองจึงส่งผลต่อพฤติกรรมการใช้ชีวิตของคนเมือง ดังนั้น “การสร้างเสริมสุขภาวะที่ดี จึงต้องเริ่มต้นจากพื้นที่เมือง” จากการศึกษาและพัฒนากรอบแนวคิดย่านอยู่ดี จึงมองเมืองในฐานะสภาพแวดล้อมที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการใช้ชีวิตและส่งเสริมสุขภาวะ ใน 3 ระดับที่เชื่อมโยงกัน ตั้งแต่ระดับเมือง ย่าน และบุคคล ที่ผสาน “การออกแบบพื้นที่” เข้ากับ “การปรับพฤติกรรม” ผ่านกรอบแนวคิด 3P ได้แก่ (1) Place เปลี่ยนกายภาพเมืองให้น่าอยู่ (2) People เปลี่ยนพฤติกรรม ด้วยการมีกิจกรรมและการมีส่วนร่วม (3) Promotion เปลี่ยนทัศนคติ ดังนั้น การสร้างสุขภาวะไม่ควรจำกัดอยู่เพียงในระดับเมืองใหญ่ แต่ต้องเริ่มจาก พื้นที่ใกล้บ้านในระดับย่าน ที่ผู้คนสามารถเข้าถึงบริการต่างๆและใช้ชีวิตได้ในทุกวัน ผ่านการออกแบบย่านให้น่าอยู่และเอื้อต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ขณะเดียวกัน ต้องมุ่งส่งเสริมการเปลี่ยนแปลงในระดับพฤติกรรมของบุคคล ด้วยหลัก เวชศาสตร์วิถีชีวิต (Lifestyle Medicine) 6 ด้าน ได้แก่ การมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม การมีกิจกรรมทางกาย การหลีกเลี่ยงความเสี่ยง การรับประทานอาหารที่ดี การบริหารจัดการความเครียด และการนอนอย่างมีคุณภาพ […]

ปลดล็อคประเทศไทย สู่สังคมเมืองสูงวัยอย่างมีสุขภาวะ

March 19, 2026

ประเทศไทยกำปลดล็อคประเทศไทย สู่สังคมเมืองสูงวัยอย่างมีสุขภาวะลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างรวดเร็ว การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างประชากรไม่เพียงเป็นประเด็นด้านประชากรศาสตร์เท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบต่อระบบสุขภาพ เศรษฐกิจ โครงสร้างเมือง ตลอดจนวิถีชีวิตของผู้คนในสังคมโดยรวม ในวันนี้ The Urbanis พาทุกท่านถอดบทเรียนการพัฒนาเมืองเพื่อรองรับคนทุกกลุ่มจากเวทีเสวนาที่รวบรวมผู้เชี่ยวชาญจากหลากหลายสาขา ทั้งด้านการแพทย์ นโยบายสาธารณะ การบริหารเมือง และการวางผังเมือง ได้สะท้อนภาพความท้าทายของสังคมสูงวัยในประเทศไทย พร้อมเสนอแนวคิดและแนวทางการปรับตัวของเมืองและสังคม เพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีคุณค่าและมีสุขภาวะที่ดี สถานการณ์สุขภาวะผู้สูงวัยไทย: ความท้าทายของโครงสร้างประชากรใหม่ ศ.นพ.วีรศักดิ์ เมืองไพศาล ได้ชี้ให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงสำคัญของสังคมไทยที่กำลังเผชิญกับ อัตราการเกิดที่ลดลงและสัดส่วนผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้โครงสร้างประชากรของประเทศเปลี่ยนไปอย่างมีนัยสำคัญ หนึ่งในผลกระทบสำคัญคือ ความท้าทายของระบบผู้ดูแล (Caregiver System) โดยเฉพาะในสังคมเมืองที่ครัวเรือนมีขนาดเล็กลง คนวัยทำงานต้องใช้เวลาอยู่นอกบ้านมากขึ้น ทำให้บทบาทของการดูแลผู้สูงอายุภายในครอบครัวลดลง และมีแนวโน้มต้องพึ่งพาระบบการดูแลแบบทางการมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นบริการผู้ดูแลหรือสถานดูแลผู้สูงอายุ ขณะที่ในชนบท ครอบครัวยังคงมีศักยภาพในการดูแลกันมากกว่า เนื่องจากโครงสร้างครอบครัวที่ยังคงใกล้ชิด และรูปแบบการประกอบอาชีพที่ไม่ได้ห่างไกลจากบ้านมากนัก อย่างไรก็ตาม ความเข้มแข็งของระบบดูแลในชุมชนไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเป็นเมืองหรือชนบทเพียงอย่างเดียว แต่ยังสัมพันธ์กับ บริบททางสังคม เศรษฐกิจ และทรัพยากรในพื้นที่ นอกจากนี้ ในมิติสุขภาพ ผู้สูงอายุไทยต้องเผชิญความท้าทายหลายด้าน เช่น ภาวะเสื่อมถอยของสมรรถภาพร่างกายการเพิ่มขึ้นของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) หรือ ปัญหาสุขภาพจิตและภาวะโดดเดี่ยว เป็นต้น นโยบายสุขภาพจำนวนมากในปัจจุบันยังมุ่งเน้นไปที่ผู้สูงอายุที่มีภาวะเปราะบาง ซึ่งอยู่ใน […]

สุขภาพดีเริ่มต้นจากพื้นที่เมือง

February 27, 2026

เมืองคือระบบนิเวศที่สามารถสร้างหรือทำลายสุขภาพได้ในระดับที่เทียบเท่ากัน ‘สุขภาพที่ดี’ คือผลลัพธ์ที่สามารถร่วมกันสร้างได้ผ่านความสัมพันธ์ในสภาพแวดล้อมที่เราอาศัยอยู่ ไม่ว่าจะเป็นระบบสังคม เศรษฐกิจ หรือกายภาพ การศึกษาว่าด้วยความสัมพันธ์และปฏิสัมพันธ์ รวมไปถึงผลลัพธ์ระหว่างพื้นที่และผู้คนต่างมีความซับซ้อนและขอบเขตที่กว้างขวาง และหากเรายึด ‘พื้นที่’ เป็นตัวตั้ง แต่ละศาสตร์ก็มีมุมมองต่อระเบียบวิธีการทำความเข้าใจที่แตกต่างกันออกไป เช่น สาขามานุษยวิทยาและสังคมวิทยา ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับพื้นที่เกิดขึ้นเมื่อมนุษย์เริ่มนิยามและให้ความหมายต่อพื้นที่นั้น ๆ ในทางกลับกัน พื้นที่มักถูกมองว่า เป็นผลผลิตและกลไกที่สะท้อนความสัมพันธ์และโครงสร้างทางสังคม มุมมองด้านภูมิศาสตร์มุ่งทำความเข้าใจความสัมพันธ์สองทางระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ ทั้งในฐานะปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการดำรงชีวิตและผลกระทบที่มนุษย์สร้างกลับคืนสู่สิ่งแวดล้อม มุมมองด้านสถาปัตยกรรมและผังเมืองให้ความสำคัญกับการออกแบบและจัดสรรพื้นที่ให้ตอบสนองต่อคุณภาพชีวิตของมนุษย์ ในขณะที่ระบาดวิทยามองว่า พื้นที่คือปัจจัยพื้นฐานที่สามารถกำหนดรูปแบบ สาเหตุของโรค รวมถึงปัญหาสุขภาพ เมืองในฐานะพื้นที่สุขภาพ ความหลากหลายของมุมมองข้างต้นสะท้อนให้เห็นว่า ศาสตร์แต่ละศาสตร์ยอมรับว่ามนุษย์และพื้นที่ไม่ได้แยกขาดออกจากกัน แต่มีปฏิสัมพันธ์ต่อกันอย่างซับซ้อนและต่อเนื่อง ดังนั้น พื้นที่ที่เรียกว่า ‘เมือง’ จึงเป็นพื้นที่ที่มีอิทธิพลโดยตรงต่อสุขภาวะของผู้อยู่อาศัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อผู้อยู่อาศัยเหล่านั้นเริ่มแก่ตัวลง เมืองเป็นหนึ่งในพื้นที่อยู่อาศัยหลักของมุนษย์มาตั้งแต่อดีต โดยเฉพาะอย่างยิ่งในศตวรรษที่ 20 และ 21 ที่กิจกรรมความเป็นเมืองทวีความเข้มข้นมากขึ้นเพื่อการตอบรับกิจกรรมการผลิตในภาคอุตสาหกรรม ก่อนที่กิจกรรมของภาคบริการจะเริ่มก้าวเข้ามามีบทบาทในเวลาต่อมา สะท้อนให้เห็นว่า ความเป็นเมืองมีแนวโน้มขยายตัวพร้อมกับการย้ายถิ่นเข้ามาของประชากรอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบัน เราเชื่อว่าประชากรส่วนใหญ่ทั้งในประเทศพัฒนาแล้วและประเทศกำลังพัฒนาล้วนเป็นประชากรเมือง หรืออย่างน้อยก็มีรูปแบบวิถีชีวิตแบบ ‘มนุษย์เมือง’ ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากการขยายตัวของระบอบความเป็นเมือง แรงดึงดูดจากโอกาสทางเศรษฐกิจและการจ้างงาน บริการพื้นฐาน และสิ่งอำนวยความสะดวกที่เข้าถึงได้ง่ายกว่า ปัจจัยพื้นฐานด้านการศึกษา ระบบบริการสุขภาพ หรือสาธารณูปโภคที่สำคัญต่อการดำรงชีวิต […]

ไขโจทย์สุขภาวะเมืองลำพูน: เมื่อสุขภาวะที่ดีเริ่มได้จากย่านที่อยู่ดี

February 13, 2026

เมืองลำพูน “เมืองเก่าที่ยังคงมีชีวิต” โดดเด่นด้วยเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และภูมิสถาปัตยกรรมที่ยังคงสะท้อนเสน่ห์ของล้านนาไว้ เมืองแห่งนี้ยังคงแสดงให้เห็นถึงการอยู่ร่วมกันระหว่างชุมชนดั้งเดิมและชุมชนใหม่อย่างกลมกลืน พร้อมด้วยศักยภาพด้านเศรษฐกิจ สังคม และโครงสร้างพื้นฐาน ระบบสาธารณูปโภค พื้นที่สีเขียว และเครือข่ายชุมชนที่เข้มแข็ง นอกจากนี้ เมืองยังมีนโยบายและแผนพัฒนาที่มุ่งยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างต่อเนื่อง ด้วยศักยภาพเหล่านี้ เมืองลำพูนจึงไม่ใช่เพียงเมืองเก่าที่อนุรักษ์อดีตไว้ แต่เป็นเมืองที่พร้อมต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมสู่การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะของผู้คนในทุกมิติ เมืองลำพูนจึงมีความพร้อมในการขับเคลื่อนสู่การเป็น “ย่านอยู่ดี” ที่สนับสนุนให้ผู้คนสามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ และมีสุขภาวะที่ดีในวงกว้าง ในบทความนี้ The Urbanis จะพาทุกท่านมาทำความรู้จัก “เมืองลำพูน” ผ่านการสำรวจสภาพแวดล้อมเมือง ทุนทางวัฒนธรรม พฤติกรรมและสุขภาวะคนเมืองลำพูน ที่สะท้อนโอกาสและความท้าทายในการขับเคลื่อนลำพูนไปสู่ย่านอยู่ดี “ย่านอยู่ดี” ขับเคลื่อนสุขภาวะเมืองลำพูน พื้นที่เมืองมีบทบาทสำคัญในการกำหนดการใช้ชีวิตของคนเมือง สภาพแวดล้อมเมืองย่อมส่งผลต่อพฤติกรรมการใช้ชีวิตของคนเมือง ดังนั้น การเสริมสร้างสุขภาวะที่ดีจึงต้องเริ่มต้นจากพื้นที่เมืองที่ดี จากการศึกษาและพัฒนากรอบแนวคิด “ย่านอยู่ดี” ประกอบด้วย (1) Place การเปลี่ยนกายภาพด้วยการออกแบบพัฒนาพื้นที่เมือง (2) People การเปลี่ยนพฤติกรรมด้วยการสร้างการมีส่วนร่วมและกิจกรรม และ (3) Promotion การเปลี่ยนทัศนคติด้วยการมองว่าเมืองในฐานะของสภาพแวดล้อมที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการใช้ชีวิต ซึ่งมีผลกระทบต่อพื้นที่ 3 ระดับ ตั้งแต่ระดับเมือง ย่าน และระดับบุคคล […]

ไขโจทย์สุขภาวะเมืองร้อยเอ็ด: รากฐานสู่การสร้างย่านอยู่ดี

February 10, 2026

“ร้อยเอ็ด” เมืองแห่งอีสานตอนกลางที่ยังคงไว้ซึ่งอัตลักษณ์และมนต์ขลัง อันสะท้อนอยู่ในร่องรอยของวัฒนธรรมเมืองและความวิจิตรแห่งอาภรณ์สาเกต เมืองร้อยเอ็ดนั้นมีจังหวะชีวิตที่ไม่เร่งรีบแต่กลับเปี่ยมด้วยพลัง และองค์ประกอบในการขับเคลื่อนเมืองให้เป็น “ย่านอยู่ดี” ด้วยความเป็นผู้นำและต้นทุนศักยภาพเชิงพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นสภาพแวดล้อมที่สามารถเดินได้ และกำลังจะเดินดี หรือพื้นที่สีเขียวที่ครอบคลุม และรอคอยการพัฒนา เหล่านี้เป็นพื้นฐานของการสร้างความอยู่ดีเพื่อวิถีชีวิตสุขภาวะของผู้คน กระนั้นเมืองร้อยเอ็ดเองกำลังเผชิญกับความท้าทายใหม่อันเป็นแนวโน้มสำคัญของทุกเมืองในโลก นั่นคือการเข้าสู่สังคมสูงวัย ที่มักพ่วงมากับโรคเสื่อมตามอายุ และโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ดังนั้นการพัฒนาสภาพแวดล้อมเมืองให้อยู่ดี และมีสุขภาวะจึงถือเป็นการเตรียมความพร้อมต่อความท้าทายสำคัญดังกล่าว The Urbanis จึงต้องการชวนผู้อ่านมาสำรวจสภาพแวดล้อมอันเป็นทั้งต้นทุนและโอกาสของ “เมืองร้อยเอ็ด” ในการยกระดับสุขภาวะที่สอดคล้องไปกับจังหวะวิถีชีวิตของผู้คนในย่าน “ย่านอยู่ดี” ขับเคลื่อนสุขภาวะเมืองร้อยเอ็ด การพัฒนาพื้นที่สุขภาวะ ถือเป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพในการปรับเปลี่ยนสภาพแวดล้อมทางกายภาพ เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่เอื้อต่อการมีสุขภาพที่ดี แต่ด้วยวิถีชีวิตชาวเมืองที่เร่งรีบ ความเครียดสูง และปัญหาการขาดแคลนหรือความยากลำบากในการเข้าถึงพื้นที่สาธารณะขนาดใหญ่ ส่งผลให้หลายเมืองทั่วโลกหันมาให้ความสำคัญกับการสร้างพื้นที่สุขภาวะในระดับย่านหรือละแวกบ้าน ซึ่งทุกคนสามารถเข้าถึงได้อย่างสะดวกและเท่าเทียมยิ่งขึ้น เป็นการสนับสนุนให้เกิดกิจกรรมทางกายในชีวิตประจำวัน ลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง และส่งเสริมให้ชาวเมืองมีสุขภาพกายใจที่ดี ตลอดจนยกระดับคุณภาพชีวิตให้ดียิ่งขึ้น ดังนั้น การมุ่งพัฒนาพื้นที่สุขภาวะในระดับย่านหรือละแวกบ้าน ถูกขับเคลื่อนบนรากฐานของการปรับปรุงและพัฒนาสภาพแวดล้อมเมืองที่เป็นมิตรต่อสุขภาวะ ไม่ว่าจะเป็นทางเท้าที่เดินได้ดี พื้นที่สีเขียวที่เข้าถึงได้ และบริการสุขภาพใกล้บ้าน รวมถึงสนับสนุนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมระดับบุคคล ตามหลักเวชศาสตร์วิถีชีวิต (Lifestyle medicine) โดยมี 6 เสาหลักที่สำคัญ ได้แก่ การกินอาหารที่ดี การมีกิจกรรมทางกาย การนอนหลับที่เพียงพอ […]

1 2 3 … 9